Dzieduszyccy w życiu publicznym kraju ostatnich trzech stuleci

tekst: prof. Kazimierz Karolczak

W dziejach każdego narodu znaleźć można rody szczególnie zasłużone dla jego rozwoju politycznego, gospodarczego czy kulturalnego. Powszechnie znane są dynastie panujące wpływające na losy nie tylko jednego kraju, ale w pewnych okresach także Europy i świata. Obok rodów, których przedstawiciele bywali wynoszeni na trony i namaszczani, w kulturze europejskiej szczególne miejsce zajęły rodziny arystokratyczne o mniej lub bardziej głośnych nazwiskach. Czytaj dalej Dzieduszyccy w życiu publicznym kraju ostatnich trzech stuleci

Pożegnanie Dzieduszyckich z Kresami

W dniach 15-16 czerwca 2018 roku w IPN w Warszawie odbyła się ogólnopolska konferencja  naukowa pt. Zagłada ziemiaństwa polskiego na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej w latach 1939-1945. Wybrane problemy. 

W ramach konferencji prof. Kazimierz Karolczak w wykładzie Dzieduszyccy. Pożegnanie z Kresami. Straty rodziny w okresie II wojny światowej opowiedział o wojennych dziejach ordynacji poturzycko-zarzeckiej, Muzeum Przyrodniczego im. Dzieduszyckich we Lwowie, Biblioteki Poturzyckiej, która znajdowała się na ulicy Kurkowej we Lwowie, nowocześnie zarządzanego przez Stanisława Dzieduszyckiego majątku w Sokołowie, oraz opisał tragiczne losy właścicieli Jabłonowa i Stańkowej. Historyk przedstawił Dzieduszyckich jako rodzinę, która należąc do wpływowej arystokracji dziewiętnastowiecznej, wniosła ogromny wkład w polską kulturę.

Czytaj dalej Pożegnanie Dzieduszyckich z Kresami

Pracowite życie reprezentanta „warstwy próżniaczej”… Włodzimierz hr. Dzieduszycki (1825-1899)

tekst: prof. Kazimierz Karolczak

drzeworyt: Włodzimierz Dzieduszycki, Kłosy 1875, za www.polona.pl

 

We współczesnym Lwowie nie znajdujemy zbyt wielu elementów spajających pamięć o przeszłości, akceptowanych tak przez Ukraińców, jak i Polaków. Historia zadrwiła sobie z miasta przygarniającego przez wieki ludzi różnych narodowości, wyznań i kultur, sytuując je w XX wieku na froncie ostrej – nierzadko zbrojnej – rywalizacji narodowej.

Czytaj dalej Pracowite życie reprezentanta „warstwy próżniaczej”… Włodzimierz hr. Dzieduszycki (1825-1899)

Siedziby rodzinne Dzieduszyckich

Związki Dzieduszyckich z Tadeuszem Kościuszką

tekst: prof. Kazimierz Karolczak

W końcu XVIII wieku w życiu publicznym upadającej Rzeczypospolitej udział brało dwóch starszych synów nieżyjącego już wówczas regimentarza wojsk koronnych, gen. Tadeusza Gerwazego Dzieduszyckiego (1724-1777): Walerian Dzieduszycki (1754-1832) oraz Antoni Bazyli (1757-1817). Dwóch młodszych wchodziło dopiero w życie dorosłe: Wawrzyniec (1772-1836) i Józef Kalasanty (1776-1847). Wszyscy czynnie zaangażowali się w insurekcję kościuszkowską 1794 roku.

Czytaj dalej Związki Dzieduszyckich z Tadeuszem Kościuszką

Linia poturzycko – zarzecka

Tadeusz Gerwazy Dzieduszycki (1724-1777) – syn Jana i Róży z Lipskich. Starosta żukowski i matwijkowski, chorąży trembowelski i halicki, podkomorzy halicki, cześnik wielki koronny. Od 1765 roku jeden z czterech regimentarzy, którym podporządkowano wojska koronne Rzeczypospolitej. W sejmie związany z obozem Czartoryskich, sprzeciwiał się wolnej elekcji i liberum veto. Przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego udekorowany orderem św. Stanisława. Fundator kościoła w Kossowie. Po I rozbiorze Rzeczypospolitej, jako poddany Habsburgów otrzymał w 1775 roku od cesarzowej Marii Teresy tytuł hrabiowski. Z małżeństwa z Salomeą Trembińską (1751) pozostawił 4 synów: Waleriana, Antoniego, Wawrzyńca i Józefa oraz 5 córek: Helenę (Sierakowską), Ludwikę (Szeptycką), Magdalenę (Morską), Justynę (Działyńską) i Paulę Klotyldę. 

Czytaj dalej Linia poturzycko – zarzecka