Jezupol

Ewa Cieńska – Fedorowicz napisała we wstępie do swojej książki Wędrówki niezamierzone (wyd. LTW, 2012), że zawsze lubiła pisać. Całe szczęście, bo dzięki jej pasji możemy poznać niezwykłą historię życia jej i jej rodziny1. Opowieść rozpoczyna się w  Jezupolu, a jej fragment publikujemy poniżej.2.

Czytaj dalej Jezupol

  1. Od redakcji: Ewa Cieńska-Fedorowicz ur. w 1923 r. jest córką Anieli Róży z Dzieduszyckich (1902-1981) i Witolda Cieńskiego, wnuczką Ewy z Koziebrodzkich (1879-1963) i Władysława Jakuba Dzieduszyckiego (1875-1940) oraz prawnuczką Seweryny z Dzieduszyckich – córka Aleksandra – (1852-1925) i Wojciecha Dzieduszyckiego (1848-1909).
  2.  Wędrówki niezamierzone, wyd. LTW,  2012, s. 7-18.

Pałac w Cucułowcach i jego twórca

W świetle inwentarza pośmiertnego z 1731 r. Jerzego Stanisława Dzieduszyckiego herbu Sas (1670-1730) opracowanego przez dr. Andrzeja Betleja i dr Annę Markiewicz, koniuszy wielki koronny i właściciel Cucułowiec „rysuje się nie tylko jako mecenas i amator sztuki, ale zapalony bibliofil z zapałem gromadzący druki ukazujące się w najlepszych oficynach całej ówczesnej Europy”. Ten wyśmienity mówca i erudyta zaszył się w pewnym momencie swego życia w Cucułowcach, aby wybudować tam pałac z drewna sosnowego (1706-1710), który niestety nie zachował się do dzisiejszych czasów.

Czytaj dalej Pałac w Cucułowcach i jego twórca

Wspomnienia nauczycielki z Zarzecza

Ta publikacja przeznaczona jest tylko dla zalogowanych członków ZRD

Magdalena Morska w pamiętniku Preka

Franciszek Ksawery Prek (1801-1863), głuchoniemy artysta malarz-amator i literat z sympatią sportretował Magdalenę Morską na kartach swojego pamiętnika1, w którym skrupulatnie opisał swoje wizyty w Zarzeczu.

K. Prek, Autoportret, Zbiory Bibl. Jagiellońskiej, za: K. Prek, Czasy i ludzie, Ossolineum 1959

Czytaj dalej Magdalena Morska w pamiętniku Preka

  1. Prowadzony był w sposób systematyczny od 1818 r. przez prawie 40 lat, uzupełniony z czasem o część biograficzną. Tekst pamiętnika znalazł się w zbiorach Towarzystwa Naukowego Krakowskiego – dziś Biblioteka PAN, Bibliotece Jagiellońskiej i Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich. Pamiętnik został krytycznie opracowany i wydany przez Ossolineum pt. Czasy i ludzie w 1959.

Róże w Zarzeczu

Magdalena Morska, miłośniczka kolorowych bukietów i kwiatowych klombów, wykorzystując bogate doświadczenie i wiedzę zdobyte podczas licznych podróży oraz lektury książek i czasopism ogrodniczych, stworzyła w Zarzeczu park, który wprawiał w zachwyt gości.  Niestety nie zachował się całościowy plan zarzeckiego założenia, ale autorom zamieszczonego poniżej artykułu Kolekcje drzew i krzewów w Zarzeczu Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej1 udało się dokonać analizy kolekcji roślin posadzonych wokół pałacu.

Czytaj dalej Róże w Zarzeczu

  1. Artykuł ukazał się w: Rocznik Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego, vol.61-2013, s.53-69.

Wielki koniuszy Juliusz

Juliusz Dzieduszycki (1817–1885)1 był znanym w Galicji hodowcą koni i właścicielem znakomitej stadniny w Jarczowcach. W latach 1844-1845 wyprawił się po konie arabskie na Bliski Wschód i sprowadził stamtąd siwe klacze (Gazella, Mlecha, Sahara), które założyły istniejące do dzisiaj rodziny. Jego przygody na Bliskim Wschodzie, życie w Jarczowcach w pałacu połączonym ze stajnią, przyjaźni z Juliuszem Kossakiem, udziale w Wiośnie Ludów i miłości do Sophinette malowniczo opisał Aleksander Piskor2 w książce Siedem ekscelencji i jedna dama3, z której pochodzi zamieszczony poniżej tekst.

Rys. Juliusza Kossaka, Juliusz Dzieduszycki i Juliusz Kossak, A. Piskor, Siedem ekscelencji i jedna dama, LTW Łomianki

Czytaj dalej Wielki koniuszy Juliusz

  1. Juliusz był wnukiem Dominika Herakliusza (1727-1804) i synem Kajetana Jana (1772-1842) i Florentyny Krystyny z Bóbr – Piotrowickich.
  2. Aleksander Piskor (1910-1972) studiował filozofię na UW, gdzie uzyskał doktorat. Publicysta, autor recenzji filmowych, reżyser słuchowisk, korespondent „Prosto z Mostu”, mieszkał w USA, Japonii i Londynie, gdzie zmarł.
  3. Jest to zbiór barwnych opowieści o znanych postaciach XVIII i XIX wieku – Katarzynie Starzeńskiej, Wacławie Rzewuskim, Wacławie Zaleskim, Juliuszu Dzieduszyckim, Juliuszu Kossaku, Leopoldzie Starzeńskim, Włodzimierzu Dzieduszyckim, Janie. A. Fredro i Wojciechu Dzieduszyckim. Prezentowany tutaj tekst pochodzi z wyd. 4 – Wydawnictwo LTW Łomianki 2013.

     Poprzednie wydania: wyd.1 – Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, Warszawa 1939, wyd. 2 – Instytut Literacki, Rzym 1947, wyd.3 – PIW, Warszawa 1959

Krajobrazy Katarzyny Gubrynowicz

Dla Katarzyny Gubrynowicz fotografowanie przyrody to pasja, którą wyniosła z domu rodzinnego. W wywiadzie udzielonym w czerwcu 2016 roku powiedziała, że bakcylem fotografii i miłością do przyrody zarazili ją rodzice. 

Czytaj dalej Krajobrazy Katarzyny Gubrynowicz

Odnowione meble wróciły do Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu

Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich zakończyło prace konserwatorskie części kompletu mebli pochodzących Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu. Konserwacji poddano dwie kanapy, trzy fotele oraz stół stanowiące wyposażenie sali rotundowej i salonu „słonecznikowego” zarzeckiego pałacu. Wzorem, do którego odwołano się przy tych pracach były rysunki z albumu Magdaleny Morskiej pt. Zbiór rysunków wyobrażających celniejsze budynki wsi Zarzecze w Galicyi… z opisem budownictwa wiejskiego w sposobie holenderskim i angielskim i ogólnymi myślami o przyozdobieniu siedlisk wiejskich (1836).

Czytaj dalej Odnowione meble wróciły do Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu

Lwowski pałac Dzieduszyckich w drugiej połowie XIX wieku

Tekst: prof. Kazimierz Karolczak

 

Potwierdzone związki rodziny Dzieduszyckich ze Lwowem sięgają XV wieku1, a wiadomo, iż w wieku XVI posiadali oni już dwór pod Wysokim Zamkiem w okoli­cy zwanej „za strzelnicą”. Prócz budynku był tam ogród, sad, karczma i kilku za­grodników, a całość nazywano „Zabawą”2. Własność tę Rafał Dzieduszycki sprzedał ostatecznie przed 1608 r. hetmanowi Stanisławowi Żółkiewskiemu. 

Czytaj dalej Lwowski pałac Dzieduszyckich w drugiej połowie XIX wieku

  1. 13 ХII 1464 r. zawarto akt konfederacji pomiędzy szlachtą ziemi lwowskiej a miastem Lwo­wem. Wśród potwierdzających go pieczęciami 44 rodów znaleźli się i Dzieduszyccy. Kronika domo­wa Dzieduszyckich, Lwów 1865, s.39.
  2. Tamże, s. 58.