Moje Zarzecze zostało we mnie

Ta publikacja przeznaczona jest tylko dla zalogowanych członków ZRD

Warto to było przeżyć

Jan Dzieduszycki 1943 r. – fot. w posiadaniu rodziny

13 listopada 1944 roku Jan Dzieduszycki1 został wywieziony w głąb Rosji. Został zatrzymany w domu podczas fali aresztowań, jakie przeprowadziło NKWD i UB w październiku 1944 roku na terenie województw lubelskiego, części warszawskiego i rzeszowskiego. Podejrzany o współpracę z AK, był przetrzymywany w więzieniu w Jarosławiu, a następnie wysłany  wraz z innymi więźniami w bydlęcych wagonach przez Przemyśl, Lwów, Kijów, Moskwę aż do obozu w Jogle. Potem był obóz Waldlager, Szepietowo i wywózka na Ural. „Ja dzięki ufności w opiekę Bożą, ani przez chwilę nawet w najtrudniejszych okresach nie wątpiłem, że wrócę” – napisał w swoich wspomnieniach.

Czytaj dalej Warto to było przeżyć

  1. Jan (1916-1995) był synem Wandy i Włodzimierza Dzieduszyckich.

Za co zapłacił Ignacy Morski?

O nowym domu Ignacy i Magdalena zaczęli myśleć zapewne piętnaście lat po ślubie. Pierwsze kontakty Morskich z pracującym wówczas w Puławach dla księstwa Czartoryskich Chrystianem Piotrem Aignerem miały bowiem miejsce już w 1798 roku. Wtedy to Ignacy Morski zapłacił 100 złotych polskich „J. P. Eignerowi Architektowi donatywy za oddanie abryssów domu” – napisała w artykule Pałac w Zarzeczu w świetle nowych badań Izabela Kopania1. Autorka poddała wnikliwej analizie rejestry wydatków Ignacego Morskiego, dokumenty majątkowe Magdaleny Morskiej oraz korespondencję małżonków. Zapraszamy do lektury.

Czytaj dalej Za co zapłacił Ignacy Morski?

  1.  Pałac w Zarzeczu w świetle nowych badań, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, T.53, z.3, Warszawa 2008.

Pałac Dzieduszyckich w Zarzeczu świętuje 200. urodziny

13-14 września br. w Zarzeczu odbędą się obchody 200-lecia powstania pałacu Dzieduszyckich. W programie: widowisko plenerowe z grupą rekonstrukcyjną, pokaz świetlny na fasadzie pałacu, konferencja naukowa i wiele innych atrakcji.

200-lecie powstania pałacu Dzieduszyckich w Zarzeczu

Liczba miejsc na konferencji jest ograniczona.

Potwierdzenie obecności prosimy przesyłać na adres ck_zarzecze@wp.pl, tel.: (016) 640 15 14

Czytaj dalej Pałac Dzieduszyckich w Zarzeczu świętuje 200. urodziny

Słoneczniki w romantycznym pałacu

 

Pałac wybudowany przez Magdalenę z Dzieduszyckich Morską w Zarzeczu jest wyjątkowym pomnikiem romantyzmu w Polsce. Udekorowany i umeblowany z niewymuszoną swobodą – z motywami  róż i słoneczników na gzymsach, stanami pogody odzwierciedlonymi w dekoracji poszczególnych pomieszczeń, pogodnym niebem na sufitach, stojącymi w donicach roślinami i „niedbale” porozstawianymi meblami, z odrobiną egzotyki wprowadzonej za pomocą motywu szali kaszmirskich – to wszystko nie ma precedensu w architekturze polskiej początku XIX wieku.

Czytaj dalej Słoneczniki w romantycznym pałacu

Georginie z ogrodu Magdaleny Morskiej

Rys. Jeden z bukietów Magdaleny Morskiej z pełną dwubarwną dalią (Morska 1836)

Ogród Magdaleny Morskiej z pewnością tonął w różnokolorowych kwiatach, których była wielką miłośniczką. W jej ogrodowych notatkach zachowały się m.in. informacje o tym, że w latach 40. XIX wieku na zarzeckich klombach były siane z powodzeniem nowe odmiany wielobarwnych georginii, którym ich twórczyni nadawała „rodzinne” nazwy, np. ‘Antoni Dzieduszycki’, ‘Józef Dzieduszycki’, ‘Paula Dzieduszycka’ czy ‘Walerian Dzieduszycki’.

Czytaj dalej Georginie z ogrodu Magdaleny Morskiej

Magdalena Morska w pamiętniku Preka

Franciszek Ksawery Prek (1801-1863), głuchoniemy artysta malarz-amator i literat z sympatią sportretował Magdalenę Morską na kartach swojego pamiętnika1, w którym skrupulatnie opisał swoje wizyty w Zarzeczu.

K. Prek, Autoportret, Zbiory Bibl. Jagiellońskiej, za: K. Prek, Czasy i ludzie, Ossolineum 1959

Czytaj dalej Magdalena Morska w pamiętniku Preka

  1. Prowadzony był w sposób systematyczny od 1818 r. przez prawie 40 lat, uzupełniony z czasem o część biograficzną. Tekst pamiętnika znalazł się w zbiorach Towarzystwa Naukowego Krakowskiego – dziś Biblioteka PAN, Bibliotece Jagiellońskiej i Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich. Pamiętnik został krytycznie opracowany i wydany przez Ossolineum pt. Czasy i ludzie w 1959.

Róże w Zarzeczu

Magdalena Morska, miłośniczka kolorowych bukietów i kwiatowych klombów, wykorzystując bogate doświadczenie i wiedzę zdobyte podczas licznych podróży oraz lektury książek i czasopism ogrodniczych, stworzyła w Zarzeczu park, który wprawiał w zachwyt gości.  Niestety nie zachował się całościowy plan zarzeckiego założenia, ale autorom zamieszczonego poniżej artykułu Kolekcje drzew i krzewów w Zarzeczu Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej1 udało się dokonać analizy kolekcji roślin posadzonych wokół pałacu.

Czytaj dalej Róże w Zarzeczu

  1. Artykuł ukazał się w: Rocznik Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego, vol.61-2013, s.53-69.

Księgozbiór Magdaleny Morskiej w Ossolineum

„Magdalena Katarzyna z Dzieduszyckich Morska (1762-1847), córka cześnika koronnego Tadeusza Dzieduszyckiego i Salomei Bibersztein-Trembińskiej, była kobietą o wielu zainteresowaniach i talentach” zaczyna swój artykuł dr Dorota Sidorowicz-Mulak Księgozbiór Magdaleny Morskiej (1762-1847) w Bibliotece Ossolineum, który ukazał się w ostatnim roczniku „Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi” 2018 tom 12. Autorka rysuje w nim portret wpływowej kobiety, która prowadziła znany ośrodek kultury dla galicyjskiej elity. 

M. Morska nie zamierzała stworzyć w zarzeckim pałacu reprezentacyjnej biblioteki, jaką na przykład posiadał jej brat Józef Kalasanty w Poturzycy, ale oczywiście książki w pałacu były ważne i zajmowały poszczególne meble w kolorowych pokojach: „w białej szafie w białym pokoju” albo „w sypialnym zielonym pokoju, w komodzie orzechowej o pięciu szufladach”. Przeanalizowane przez autorkę artykułu materiały źródłowe „pozwalają stwierdzić, że hrabina zgromadziła w Zarzeczu niemały księgozbiór służący edukacji i rozrywce”. Zapraszamy do lektury.

Stowarzyszenie Związek Rodowy Dzieduszyckich dziękuje autorce oraz redakcji „Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi” za udzielenie zgody na publikację artykułu.

 

Pod przyjaznym dachem. Zarzecze 1939-1944. Wspomnienie Agnieszki Morawskiej

Ta publikacja przeznaczona jest tylko dla zalogowanych członków ZRD