Pod przyjaznym dachem. Zarzecze 1939-1944. Wspomnienie Agnieszki Morawskiej

Ta publikacja przeznaczona jest tylko dla zalogowanych członków ZRD

Dzieduszyccy w Zarzeczu

tekst: prof. Kazimierz Karolczak

W pierwszej połowie XVIII wieku Zarzecze wchodziło w skład dóbr pruchnickich należących do rodziny Morskich, która poprzez związki małżeńskie skoligaciła się wkrótce z Dzieduszyckimi. Decydujący dla przyszłych losów majątku był fakt poślubienia w 1783 roku przez Ignacego Morskiego swej kuzynki Magdaleny, córki Tadeusza Dzieduszyckiego.

Czytaj dalej Dzieduszyccy w Zarzeczu

Zarzecze. Pałac a wieś w XIX i XX wieku

tekst: prof. Kazimierz Karolczak

Odczytanie relacji pomiędzy mieszkańcami pałacu (dworu) i wsi następuje najczęściej na podstawie źródeł wytworzonych przez tych pierwszych, czego skutkiem bywa ich widzenie niejako przez szybę salonu. W odniesieniu do XIX wieku źródła te zdecydowanie dominują, chyba że na owej linii zaciążył poważny konflikt, w którym strony poszukiwały rozstrzygnięcia w sądzie. W przeciwnym razie mieszkańcy dworu pozostawiali w swych wspomnieniach idylliczny obraz stosunków raczej życzeniowych, aniżeli rzeczywistych.

Czytaj dalej Zarzecze. Pałac a wieś w XIX i XX wieku

Linia poturzycko – zarzecka

Tadeusz Gerwazy Dzieduszycki (1724-1777) – syn Jana i Róży z Lipskich. Starosta żukowski i matwijkowski, chorąży trembowelski i halicki, podkomorzy halicki, cześnik wielki koronny. Od 1765 roku jeden z czterech regimentarzy, którym podporządkowano wojska koronne Rzeczypospolitej. W sejmie związany z obozem Czartoryskich, sprzeciwiał się wolnej elekcji i liberum veto. Przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego udekorowany orderem św. Stanisława. Fundator kościoła w Kossowie. Po I rozbiorze Rzeczypospolitej, jako poddany Habsburgów otrzymał w 1775 roku od cesarzowej Marii Teresy tytuł hrabiowski. Z małżeństwa z Salomeą Trembińską (1751) pozostawił 4 synów: Waleriana, Antoniego, Wawrzyńca i Józefa oraz 5 córek: Helenę (Sierakowską), Ludwikę (Szeptycką), Magdalenę (Morską), Justynę (Działyńską) i Paulę Klotyldę. 

Czytaj dalej Linia poturzycko – zarzecka