Arboretum w Bolestraszycach zachwyca nie tylko drzewami, roślinami i przepięknymi krajobrazami, ale też opowiada historię ludzi, którzy zgłębiali tajniki przyrody, starali się ją poznawać, chronić i zachwycać nią innych.
Patronami alei i dróg Arboretum zostali przyrodnicy, naukowcy, twórcy ogrodów, badacze regionu oraz ludzie kultury. Łączy ich jeden wspólny mianownik: każdy z nich zmienił sposób, w jaki człowiek patrzy na świat przyrody. Niektórzy opisywali florę Karpat i Ziemi Przemyskiej, inni tworzyli podwaliny ochrony przyrody, zakładali kolekcje roślin i rezerwaty albo budowali instytucje, które do dziś służą nauce.
Wśród patronów spotykamy zarówno wielkie nazwiska polskiej botaniki – Władysława Szafera, Włodzimierza Senetę czy Władysława Bugałę – jak i osoby mocno związane z lokalnym krajobrazem: Stanisława Batkę, Bolesława Kotulę czy Tadeusza Trellę. Są tu także postacie pokazujące szerszy wymiar kultury przyrody: Jan Gwalbert Pawlikowski – pionier ochrony przyrody, oraz Piotr Michałowski – artysta związany z historią samego miejsca.
Wiele radości sprawa nam fakt, że upamiętniona została również osoba Włodzimierza Dzieduszyckiego – założyciela przepięknego rezerwatu – Pamiątki Pieniackiej, ale też Muzeum im. Dzieduszyckich przy ul. Teatralnej we Lwowie, gdzie ulokował swoje zasoby przyrodnicze, olbrzymią bibliotekę i dzieła sztuki, które następnie zabezpieczył Ordynacją Poturzycką.
Ta różnorodność nie jest przypadkowa. Arboretum nie tworzy wyłącznie galerii botaników. Spacerując jego alejami, widać więcej niż nazwy drzew i roślin. Można tam odszukać historię polskiej przyrody – historię ludzi, którzy najpierw ją poznawali, potem chronili, a dziś pozostawili ją kolejnym pokoleniom.
fot. Paulina Dzieduszycka-Martusewicz
